Aşılama (IUI)
IUI (İntrauterin İnseminasyon), sperm örneklerinin hazırlanması ve özel bir kateterle rahim boşluğuna aktarılması yoluyla gerçekleştirilen, minimal invazif özellikleri bulunan bir yardımcı üreme yöntemidir.
Op. Dr. Erhan Karaalp
Kadın Doğum · Jinekoloji ve Obstetri · İstanbul
▶ Çocuğu Olmayanlarda Tek Tedavi Tüp Bebek mi?
{ AI · ön değerlendirme }
çevrimiçiİnfertilite konusunu konuşalım

AI cevapları tıbbi tanı yerine geçmez.
Intrauterin inseminasyon (IUI) yöntemi, sperm örneğinin laboratuvar ortamında hazırlanıp rahim boşluğuna aktarılması esasına dayanır. Bu uygulamanın döllenme olasılığını artırmayı amaçladığı söylenebilir. Belirli hasta gruplarında infertilite tedavisi kapsamında kullanılabilecek yardımcı üreme seçeneklerinden biridir.
Aşılama (IUI) Nedir?
İntrauterin İnseminasyon (IUI) olarak bilinen aşılama, laboratuvar ortamında hazırlanmış sperm materyalinin ince bir tüp vasıtasıyla rahim kavitesine aktarıldığı bir yardımcı üreme yöntemidir.
Bu teknik sayesinde sperm hücrelerinin servikal bölgeyi geçme aşaması kısaltılarak doğrudan rahim içine ulaştırılması mümkün kılınır. Sonuç olarak yumurtaya erişebilecek sperm miktarı arttırılmış olur. Genetik birleşme ise yine doğal mekanizmalarla —fallop tüpü içerisinde— gerçekleşir.
IUI, uygulanması görece basit ve vücut içine daha az müdahale gerektiren bir yardımcı üreme seçeneği olarak kabul edilir.
Kimler İçin Uygun Olabilir?
IUI uygulaması aşağıdaki klinik durumlarında değerlendirilebilir:
- Hafif veya orta düzey spermiogram bulgularında anormallik: Sperm konsantrasyonu veya motilitesinde kısmi azalma
- İdiyopatik infertilite: Kapsamlı tetkik protokolleri uygulanmış olmasına rağmen kesin bir etiyoloji tespit edilemeyen vakalar
- Anovülasyon veya ovülasyon düzensizliği: Sikluslarda yumurtlama defektleri
- Servikal faktörü: Servikal sekresyonun sperm penetrasyonunu kısıtladığı durumlar
- Sosyal göstergeler: Tek kişilik aile kurulumu ya da same-sex partnerlikler için donör gamet kullanılması
Bilateral tubal oklüzyon veyasevere male factor tanıları olan olgularda IVF metodolojisi tercih edilebilir.
IUI Süreci Nasıl İşler?
1. Folikül monitorajı ve ovülasyon indüksiyonu: Klinisyen gerekli görülmesi halinde farmakolojik ajanlarla (oral veya parenteral) ovülasyon uyarısını başlatır. Transvajinal ultrasonografi ile folikül ölçüm ve sayımı sıklıkla yapılır. Deskuamasyonu tetiklemek amacıyla hCG hormonu uygulanabilir.
2. Sperm preparasyonu: İnseminasyon tarihi önceden belirlenen saatte eş veya donörden sperma örneği alınır ve laboratuvarda density-gradient veya yıkama tekniği uygulanarak işlenir. Motil sperm fraksionu konsantre edilerek ortama alınır.
3. Kavite kateterizasyonu: Steril, atraumatik kateter kullanılarak hazırlanmış sperm süspansiyonu rahim boşluğuna yerleştirilir. Prosedür kısa süreli (dakikalar) ve mild diskomfort ile ilişkilidir.
4. Post-inseminasyon bekleme: Yaklaşık iki hafta sonrasında serum beta-hCG düzeyi ölçülür. Bu dönem boyunca klinisyen tarafından önerilen terapötik destekler devam ettirilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Prosedür öncesinde gerekli tüm ön değerlendirmeler (HSG, spermiyogram, genel klinik muayene) bitirilmiş olmalıdır
- Ovülasyon zamanlaması işlem başarısı için kritik öneme sahiptir; düzenli izlemler ihmal edilmemelidir
- Çoklu folikül gelişimi çoğul gebelik potansiyelini ortaya koymaktadır ve hastaya açıklanmalıdır
- Ardışık siklus(lar)da istenen sonuç alınamadığında prognoz ve alternatif stratejiler yeniden gözden geçirilmelidir
Psikolojik Destek
İnfertilite teşhisi ve tedavisi süreci harita ve partner açısından psikoemosyonel yük oluşturabilir. Profesyonel ruh sağlığı kaynakları kullanımı bu zorlayıcı dönemde adaptasyonu destekleyebilir. Tedavi ekibinizden ilgili hizmetlere yönlendirme talep edilebilir.
Sıkça Sorulanlar
IUI kimlere önerilir?
Hafif-orta düzey erkek faktörü (düşük sperm sayısı veya hareketliliği), açıklanamayan infertilite, ovülasyon bozuklukları ve rahim ağzı faktörüne bağlı infertilite durumlarında değerlendirilebilir. Tüp tıkanıklığı veya ciddi erkek faktörü varsa IVF daha uygun olabilir.
IUI işlemi nasıl yapılır?
Erkek partnerin sperm örneği laboratuvarda yıkanıp hazırlanır; hareketli spermler ayrıştırılır. Ovülasyon zamanında ince bir kateterle hazırlanan sperm rahim içine yerleştirilir. İşlem birkaç dakikada tamamlanır ve ağrısız ya da hafif rahatsızlık vericidir.
IUI öncesinde ilaç tedavisi gerekir mi?
Genellikle ovülasyonu uyarmak amacıyla oral ya da enjektabl ilaçlar kullanılır. Bu yumurtlama indüksiyonu tedavisinin dozunu ve türünü hekiminiz belirler.
IUI başarısız olursa ne yapılır?
Hekiminiz değerlendirmesine göre birkaç döngü daha IUI denenebilir ya da IVF (tüp bebek) tedavisine geçilebilir. Karar, çiftin yaşı, infertilite süresi ve tıbbi durumuna göre şekillenir.
IUI işleminden sonra ne yapılmalı?
İşlem sonrası kısa bir dinlenme yeterlidir. Aşırı fiziksel aktiviteden kaçınmak önerilir. Hekiminiz gerekiyorsa progesteron desteği reçete edebilir. İki hafta sonra gebelik testi yapılabilir.
IUI ile doğal gebelik arasındaki fark nedir?
IUI'de sperm, doğal yoldan çok daha fazla sayıda ve doğrudan rahim içine yerleştirilir; böylece yumurta ile karşılaşma ihtimali artabilir. Döllenme yine rahim tüplerinde gerçekleşir, dolayısıyla tüp fonksiyonu önemlidir.
Öne Çıkan Videolar
Tüp Bebek Yaptıranlar Kesin Sezaryen mi Olmalı?
Tüp Bebek Birçok Kez Denenebilir mi?
Tüp Bebek Neden Başarısız Olur?
Tüp Bebek Süreci Nasıl İlerliyor?
Çocuğu Olmayanlarda İlk Yapılması Gereken Testler Nelerdir?
Gebe Kalmak İsteyenler Ne Kadar Süre Sonra Doktora Başvurmalı?
Hamilelikler Neden Zorlaştı?
Randevu Planla
Bilgileriniz Op. Dr. Erhan Karaalp'in kliniğine ulaşır. 24 saat içinde dönüş yapılır.